ARAUDIA

Laneko arriskuen prebentzioaren arloko araudi orokorrak sektore eta jarduera guztietako langileen segurtasun eta osasunaren babesa bermatzen duen oinarrizko esparrua ezartzen du. Bere helburua prebentzioa enpresa-kudeaketa osoan integratzeada, laneko baldintzen etengabeko hobekuntza eta 31/1995 Legeak eta bere arauzko garapenak definitutako printzipio prebentiboen betetzea sustatuz; hemen, modu ez-exhaustiboan, araudi horren bilduma bat aurkituko duzu, prebentzio-zerbitzuak egoki iritzitako beste edozeinekin zabaldu ahal izango dena:

• 31/1995 Legea, azaroaren 8koa, Laneko Arriskuen Prebentziokoa.
• 39/1997 Errege Dekretua, urtarrilaren 17koa, Prebentzio Zerbitzuen Erregelamendua onartzen duena.
• 1299/2006 Errege Dekretua, azaroaren 10ekoa, Gizarte Segurantzaren sisteman lanbide-gaixotasunen taula onartzen duena eta horiek jakinarazteko eta erregistratzeko irizpideak ezartzen dituena.
• 485/1997 Errege Dekretua, apirilaren 14koa, laneko segurtasuneko eta osasuneko seinaleztapenaren arloko gutxieneko xedapenei buruzkoa..
• 486/1997 Errege Dekretua, apirilaren 14koa, lantokietako segurtasun eta osasunerako gutxieneko xedapenak ezartzen dituena.
• 487/1997 Errege Dekretua, apirilaren 14koa, langileentzat arriskuak, bereziki gerri-bizkarrekoak, dakartzan kargen eskuzko manipulazioari buruzko segurtasun eta osasunerako gutxieneko xedapenei buruzkoa.
• 488/1997 Errege Dekretua, apirilaren 14koa, bisualizazio-pantailak dituzten ekipoekin lan egiteko segurtasun eta osasunerako gutxieneko xedapenei buruzkoa.
• 665/1997 Errege Dekretua, maiatzaren 12koa, langileak lanean agente kantzerigenoekiko esposizioarekin erlazionatutako arriskuen aurrean babesteari buruzkoa.
•  773/1997 Errege Dekretua, maiatzaren 30ekoa, langileek norbera babesteko ekipoak erabiltzeko segurtasun eta osasunerako gutxieneko xedapenei buruzkoa.
• 1215/1997 Errege Dekretua, uztailaren 18koa, langileek laneko ekipoak erabiltzeko segurtasun eta osasunerako gutxieneko xedapenak ezartzen dituena.
• 374/2001 Errege Dekretua, apirilaren 6koa, langileak lanean agente kimikoekin erlazionatutako arriskuen aurrean babesteko osasun- eta segurtasun-babesari buruzkoa.
• 614/2001 Errege Dekretua, ekainaren 8koa, langileak arrisku elektrikoaren aurrean babesteko osasun eta segurtasunerako gutxieneko xedapenei buruzkoa.
• 681/2003 Errege Dekretua, ekainaren 12koa, lantokian atmosfera lehergarrien ondoriozko arriskuen mende dauden langileen osasun eta segurtasun-babesari buruzkoa.
• 1311/2005 Errege Dekretua, azaroaren 4koa, langileak bibrazio mekanikoekiko esposiziotik eratorritako edo eratorri daitezkeen arriskuen aurrean babesteko osasun- eta segurtasun-babesari buruzkoa.
• 286/2006 Errege Dekretua, martxoaren 10ekoa, langileak zarataren esposizioarekin erlazionatutako arriskuen aurrean babesteko osasun- eta segurtasun-babesari buruzkoa.
• 486/2010 Errege Dekretua, apirilaren 23koa, langileak erradiazio optiko artifizialekiko esposizioarekin erlazionatutako arriskuen aurrean babesteko osasun- eta segurtasun-babesari buruzkoa.
• 171/2004 Errege Dekretua, urtarrilaren 30ekoa, azaroaren 8ko Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko 31/1995 Legearen 24. artikulua garatzen duena, enpresa-jardueren koordinazioaren arloan.
• 5/2000 Legegintzako Errege Dekretua, abuztuaren 4koa, abuztuaren 4koa, Gizarte Arloko Arau-hausteei eta Zehapenei buruzko Legearen testu bategina onartzen duena (LISOS).

Meatze-segurtasuna arau multzo zabal eta espezializatuak arautzen duen eremua da, jarduera erauzlearen fase guztietan laneko baldintza seguru, osasungarri eta teknikoki kontrolatuak bermatzeko helburuarekin. Esparru legegile horrek arriskuen prebentzioaren arloko gutxieneko eskakizunakezartzen ditu, baita instalazioen diseinu eta funtzionamenduarena, eragile arriskutsuen kontrolarena, langileen prestakuntzarena eta enpresa titularren erantzukizunarena ere.

• 22/1973 Legea uztailaren 21ekoa, Meatzeei buruzkoa.
• 1389/1997 Errege Dekretua, irailaren 5ekoa, meatze-jardueretako langileen segurtasuna eta osasuna babesteko gutxieneko xedapenak onartzen dituena.
• 863/1985 Errege Dekretua, apirilaren 2koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorra onartzen duena.
• Agindua, 1985eko irailaren 13koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren III. eta IV. kapituluetako zenbait argibide tekniko osagarri onartzen dituena.
• Agindua, 1985eko urriaren 2koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren V., VI. eta IX. kapituluetako zenbait argibide tekniko osagarri onartzen dituena.
• Agindua, 1986ko martxoaren 20koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren IV., V., IX. eta X. kapituluetako zenbait argibide tekniko osagarri onartzen dituena.
• Agindua, 1988ko martxoaren 22koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren II., IV. eta XIII. kapituluetako zenbait argibide tekniko osagarri onartzen dituena.
• ITC/101/2006 Agindua, urtarrilaren 23koa, industria erauzlerako osasun eta segurtasunari buruzko dokumentuaren gutxieneko edukia eta egitura arautzen dituena.
• ITC/1683/2007 Agindua, maiatzaren 29koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 09.0.02, 12.0.01 eta 12.0.02argibide tekniko osagarriak aldatzen dituena, eta 12.0.04 argibide tekniko osagarria indargabetzen duena.
• ITC/1316/2008 Agindua, maiatzaren 7koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.1.02 «Lanpostua betetzeko prestakuntza prebentiboa»argibide tekniko osagarria onartzen duena.
• Ebazpena, 2008ko ekainaren 9koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.1.02 argibide tekniko osagarriaren kanpoko jarduera erauzletako garraio-makineria, kamioi eta bolketearen operadore-lanpostua betetzeko prestakuntza prebentiboari buruzko 2000-1-08 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• Ebazpena, 2008ko ekainaren 9koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.1.02 argibide tekniko osagarriaren kanpoko jarduera erauzletako erauzketa/karga/bide-makineriaren, pala kargatzailearen eta kate hidraulikodun aitzur hondeatzailearen operadore-lanpostua betetzeko prestakuntza prebentiboari buruzko 2001-1-08 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• Ebazpena, 2008ko urriaren 7koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.1.02 argibide tekniko osagarriaren barneko jarduera erauzletako erauzketa/karga operadore eta zulaketa/leherketa operadore, pikatzaile, barrunbeko eta meatze-laguntzaile lanpostuak betetzeko prestakuntza prebentiboari buruzko 2002-1-08 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• Ebazpena, 2010eko azaroaren 18koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.1.02 argibide tekniko osagarriaren 5.1 taldeko a), b), c) letretan eta 5.2 taldeko a), b), d), f) eta h) letretan sailkatutako lanpostuak betetzeko prestakuntza prebentiboari buruzko 2003-1-10 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• Ebazpena, 2010eko azaroaren 18koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.1.02 argibide tekniko osagarriaren 5. atalaren 5.4 taldeko a), b), c), d), e), f), g), h), j), k), l), m) letretan eta 5.5 taldeko a), b) eta d) letretan sailkatutako lanpostuak betetzeko prestakuntza prebentiboari buruzko 2004-1-10 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• Ebazpena, 2014ko urriaren 16koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.1.02 argibide tekniko osagarriaren langilearen prestakuntza pertsonaleko txartelari eta jasotako ikastaroen erregistro-liburuari buruzko 2005-1-11 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• ITC/1607/2009 Agindua, ekainaren 9koa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.2.01 «Laneko ekipoak zerbitzuan jartzea, mantentzea, konpontzea eta ikuskatzea» argibide tekniko osagarria onartzen duena.
• Ebazpena, 2017ko irailaren 14koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, ekainaren 9ko ITC/1607/2009 Aginduak onartutako Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.2.01 argibide tekniko osagarriaren gurpil gaineko txasis artikulatuko bolketeen ikuskapenari buruzko 2012-01-17 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• Ebazpena, 2017ko irailaren 14koa, Energia Politika eta Meatzeen Zuzendaritza Nagusiarena, ekainaren 9ko ITC/1607/2009 Aginduak onartutako Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.2.01 argibide tekniko osagarriaren gurpil gaineko txasis artikulatuko bolketeen ikuskapenari buruzko 2012-01-17 zenbakiko espezifikazio teknikoa onartzen duena.
• TED/723/2021 Agindua, uztailaren 1ekoa, Meatzeen Segurtasunerako Oinarrizko Arauen Erregelamendu Orokorraren 02.0.02 «Langileak hauts eta silize kristalino arnasgarriak arnastearen arriskuaren aurrean babestea» Complementaria 02.0.02 «Protección de los trabajadores contra el riesgo por inhalación de polvo y sílice cristalina respirables»argibide tekniko osagarria onartzen duena.
• 3255/1983 Errege Dekretua, abenduaren 21ekoa, Meatzariaren Estatutua onartzen duena.

Prebentzio-zerbitzuak egoki irizten dion beste araudi batek zabaldu ahal izango du araudi hori. Meatzaritzaren Kodea.

Autonomia-erkidegoko legeriak estatu-esparrua osatzen du segurtasun, osasun eta ingurumenaren arloan, lurraldearen ezaugarri eta beharrei erantzuten dieten xedapen espezifikoak ezarriz. Euskadin, araudi-multzo horrek prebentzioaren integrazioa eta jasangarritasuna indartzen ditu enpresa-kudeaketan, jardunbide arduratsuak eta ingurumen- eta laneko estandarren betetzea sustatuz.

• 10/2021 Legea, abenduaren 9koa, Euskadiko Ingurumen Administrazioarena.
• Ebazpena, 2010eko abenduaren 29koa, Energia eta Meatzeen Zuzendariarena, Energia eta Meatzeen Zuzendaritzaren zuzentarauei buruzkoa, ustiapen-proiektuen, lan-planen Zuzendaritzaren zuzentarauei buruzkoa, ustiapen-proiektuen, lan-planen eta zaharberritze-planen on-ikusiari dagokionez
• 9/2008 Dekretua, urtarrilaren 29koa, meatze, harrobi eta tunelen eremuan laneko arriskuen prebentzioaren arloko arau-hausteengatiko zehapenak ezartzeko prozeduraren Erregelamendua onartzen duena
• 8/2004 Legea, azaroaren 12koa, Euskal Autonomia Erkidegoko Industriarena.

Oro har, enpresa guztiek betebehar hauek dituzte:

• Prebentzioaren integrazioa erauzketa-, txikitze-, sailkapen-, garraio- eta karga-prozesu guztietan.
• Hasierako arrisku-ebaluazioa, batez ere hauts, zarata, bibrazio, makineria mugikor, maila desberdinerako erorketa eta airean dauden partikulak dituzten atmosferei lotutakoak.
• Neurri prebentiboen plangintza hauts-emisioen kontrolera, laneko ekipoen erabileraren segurtasunera eta joan-etorri eta jarduera guneen antolaketa segurura bideratua.
• Informazio eta prestakuntza espezifikoa langileentzat gai horri buruz.
• Osasunaren zaintza espezifikoa, banakakoa eta kolektiboa.
• Neurri ezartzea ezarpena bereziki bereziki sentikorrak diren langileen kasuan.
• Koordinazioa lantoki berean aritzen diren beste enpresekin.
• Langileei kontsulta egitea eta horien partaidetza prebentzioaren arloan.

31/1995 Legearen 29. artikuluarenarabera, langileek ere erantzukizunak dituzte segurtasunaren eta osasunaren arloan, bereziki garrantzitsuak makineria astuna, ibilgailuen joan-etorria eta hautsaren sorrera dauden inguruneetan:

• Egoki erabili makinak, ekipo mugikorrak, lanabesak eta substantzia arriskutsuak.
• Egoki erabili enpresak emandako NBEak (arnas, entzumen, begi… babesa, etab.).
• Ez manipulatu ez baliogabetu txikitze-ekipo, zinta, pala kargatzaile edo harrapaketa-sistemen segurtasun-gailuak.
• Berehala jakinarazi arriskua ekar dezakeen edozein egoera, hala nola bustitze-sistemen hutsegiteak, isurketak, malden ezegonkortasuna edo makineriaren matxurak.
• Agintaritza eskudunak ezarritako betebehar prebentiboak betetzen lagundu.
• Enpresarekin lankidetzan aritu ustiategi osoan laneko baldintza seguruak izateko.

El incumplimiento de estas obligaciones puede derivar en erantzukizunak ekar ditzake; hurrengo taulan zehazten dira.